ژنتیک و اصلاح نژاد دام و طیور
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
     
نویسنده: ندا فرزین - ابوالقاسم سراج - سه‌شنبه ۱٩ دی ۱۳۸٥

 محققین علوم جانوری دانشگاه دیویس کالیفرنیا دریافتند شیر بزهایی که ژن آنها برای تولید ماده ضدباکتری موجود در شیر انسان دستکاری شده، روی باکتری های روده بزغاله ها و بچه خوک‌هایی که این شیر را مصرف می کنند اثر مي گذارد.

محققین امیدوارند این یافته ها بتواند در درمان بیماریهای اسهالی کودکان راهگشا باشد. بنا بر گزارش سازمان بهداشت جهانی، هر ساله بیش از 2میلیون کودک در سراسر جهان بر اثر این گروه از بیماریها می میرند. نتایج این پژوهش در مجله Transgenic Research منتشر شده است.
پروفسور «جیم موری» که به همراه پروفسور «گری اندرسون» و «الیزابت ماگا» جانورشناس این تحقیق را سرپرستی کرده می گوید: «این نوع شیر بز بالقوه می تواند برای سلامتی انسان سودمند باشد. نتایج تحقیق نشان می دهد که شیر بزهای حامل ژن مولد لیزوزیم مانند شیر انسان غنی از لیزوزیم است و خواص ضد باکتریایی را کسب کرده است.»
لیزوزیم آنزیمی است که در اشک، بزاق، و شیر پستانداران یافت می شود. میزان این آنزیم در شیر انسان بسیار بالاست، اما میزان آن در شیر بز تنها 0.06% مقدار آن در شیر انسان است. لیزوزیم با تخریب دیواره سلولی باکتری ها از تکثیر آن جلوگیری می کند. به دلیل این اثر بازدارنده، لیزوزیم ماده اصلی مؤثر بر سلامت کودکانی به شمار می رود که با شیر مادر تغذیه می شوند.
نزدیک به یک دهه است که پژوهشگران دانشگاه دیویس در جستجوی راهی هستند که شیر گاوها و بزهای شیری را از نظر لیزوزیم و برخی مواد مفید موجود در شیر انسان غنی کنند. هشت سال پیش آنها موفق به تولید سویه ای از بزهای شیری شدند که حامل ژن تولید لیزوزیم انسانی بود و به تبع آن شیر حاوی لیزوزیم انسانی تولید می کرد.
در این تحقیق، پژوهشگران گروهی از بزغاله ها و بچه خوکها را با شیر تراریخت پاستوریزه غنی از لیزوزیم تغذیه کردند و گروهی را هم به عنوان شاهد با شیر بز پاستوریزه معمولی تغذیه کردند. علت انتخاب خوک برای این مطالعه، شباهت سیستم گوارشی آن به انسان بود. به این ترتیب این تحقیق می توانست تصویری از تأثیر این نوع شیر بر دستگاه گوارش انسان به دست دهد. بز هم به عنوان شاخص برای مطالعه دامهای نشخوار کننده (دارای معده چندقسمتی) انتخاب شده بود.
در هردو گروه، نتایج حکایت از تفاوت معنی دار بین مصرف شیر تراریخت و شیر معمولی داشت، با این تفاوت که نتایج دو گروه عکس همدیگر بود.
در روده کوچک خوکهایی که با شیر غنی از لیزوزیم تغذیه شده بودند، جمعیت باکتری های «کلی فرم» از جمله «ایشرشیا کلی Escherichia coli » (یکی از عوامل مهم بیماریهای روده ای) کمتر از میزان مشابه در خوکهای شاهد بود. اما در بزهای آزمایشی نتیجه دیگری بدست آمد: بزهای تغذیه شده با شیر غنی از لیزوزیم، نسبت به بزهای شاهد باکتری کلی فرم بیشتری در روده کوچکشان داشتند. هردو گروه بزها و خوکها رشد عادی داشتند و از سلامت کامل برخوردار بودند.
ماگا درباره نتایج این آزمایش اظهار داشت: «با وجود تفاوت الگوی نتایج در دو گروه آزمایشی، نتایج گویای این واقعیت است که میزان لیزوزیم انسانی در شیر بر جمعیت باکتری های روده اثر می گذارد. احتمال دارد تفاوت مشاهده شده در دو گروه مربوط به این باشد که بزها به دلیل نشخوارکننده بودن و داشتن معده چندقسمتی، دارای سیستم گوارشی متفاوت و نیز ترکیب جمعیتی متفاوتی از باکتری ها در دستگاه گوارش خود هستند.»
ماگا و موری معتقدند که برای مطالعه اثرات دیگر شیر تراریخت غنی از لیزوزیم آزمایشهای دقیقتر لازم است.
موری می گوید: «این پژوهش نشان می دهد که روشهای نوین زیست فناوری می تواند با انتقال ویژگیهای مفید شیر انسان به شیر انواع دام، شیر سالمتری تولید کرد.» او همچنین معتقد است که گام بعدی می تواند تولید شیرخشک غنی از لیزوزیم برای کشورهایی باشد که بیماریهای روده ای تهدیدی برای کودکان به شمار می رود. وی همچنین خاطرنشان می کند که استفاده از راهکار مشابه برای تولید شیر غنی از لیزوزیم از گاو با توجه به امکان تولید شیر بیشتر از گاو، باعث تسریع اثر مثبت این نوع شیر بر سلامت کودکان در جهان خواهد شد.

سرويس خبري ژنتيك و بيوتكنولوژي



نويسندگان

ندا فرزین - ابوالقاسم سراج

دكتري ژنتيك و اصلاح دام


با دانشجويان


مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :